nOee

Sólo otro weblog de WordPress.com

Revolucións Nacionais e Democráticas

Posted by noeliapc en 4 diciembre 2009

As revolucións nacionais e democráticas” constitúe o epígrafe que mellor define os núcleos temáticos que caracterizan as transformacións políticas do s.XIX. En efecto, o século comenzara coa nova orde imposta por Napoleón; a súa derrota militar en Waterloo (1815) significou o fracaso de toda a súa construcción política, que relacionamos co Congreso de Viena. O triunfo temporal do absolutismo ou a restauración das casas reinantes desposuidas por Napoleón xustificouse ideolóxicamente no principio de lexitimidade dinástica. A nova organización territorial europea que xurde en 1815, creada para reprimir os principios liberais, frustrou igoalmente as aspiracións nacionalistas dos pobos europeos co mantenemento dos antigos imperios austríaco, ruso e otomano. Para consolidala pactouse unha coalición militar coñecida como Santa Alianza.

Derrotado Napoleón, os liberais europeos adoptaron como modelo do seu ideal de Estado á Monarquía inglesa, baseada na separación de poderes e no sufraxio censitario; sen embargo, os máis radicais, os demócratas defendían, xunto ó sufraxio universal, a República como forma de goberno. Pola súa parte, o nacionalismo, rerforzado polo movemento cultural romántico, afirmaba o dereito dos pobos a decidir o seu destino e a posuir un Estado de seu, o que se xustificaba nun espíritu de nacionalidade que non podía ser obra de individuos, como de feito tampoco o son os elementos que conforman o seu acervo cultural, as súas tradicións e principalmente, a súa lingoa

A primeira vaga revolucionaria na que confluiron liberais e nacionalistas produciuse en 1820, malia que moitas destas experiencias (Grecia, Rusia) foron esmagadas pola forza militar dos exércitos absolutistas, destacando por iso a excepción española e a súa influencia en Portugal. A consolidación dos novos reximes liberais peninsulares acelerou o proceso que levaría en 30 anos á maioría das colonias españolas e portuguesas en América a independizarse das metrópoles; a parte das influencias da Ilustración e da Revolución americana das colonias inglesas, hai que salientar o desexo de emancipación económica dos criollos.

A Restauración borbónica en Francia, encarnada primeiro en Luís XVIII e logo en Carlos X, comenzou a cuestionarse tanto polo malestar político como polo económico especialmente coas Xornadas de xullo de 1830. Deste xeito o triunfo da Monarquía Parlamentaria en Francia servirá de estímulo dunha nova vaga revolucionaria que, aínda que só tivo éxito en Bélxica coa instauración da Monarquía Constitucional de Leopoldo I, se extendeu por Alemaña.

A seguinte onda revolucionaria, a de 1848, tamén encetou en Francia precedida por crises de subsistencia e do malestar político que xeraba o carácter restrinxido do sufraxio; finalmente, a instauración da II República proclamou a extensión do voto sen outro límite que a idade e o voto femenino. Como antes a Monarquía, tamén a República francesa foi exemplarizante aos ollos dos revolucionarios contemporáneos, extendendose o modelo como regueiro de pólvora polas principais capitais europeas; o éxito inicial deste movemento foi celebrado eufóricamente como a “primavera dos pobos”. O triunfo dos republicanos moderados e a derrota do pobo de París en xuño de 1848, supuxo unha viraxe a favor da reacción no resto de Europa e así as tres capitais do Imperio austríaco caen unha detrás da outra; nos referimos a Praga, Viena e Budapest. Unha referencia persoal do idealismo revolucionario o representa A. Humboldt, pioneiro da moderna xeografía como autor de Cosmos, obra de divulgación científica, e como notable viaxeiro que percorreu as posesións españolas de América ou Rusia, e entusiasta testemuña da revolución de 1848 en Berlín, o que lle valeu ser candidato do Parlamento de Franfort.

No Congreso de Viena os 38 Estados alemáns, xunto con Prusia, foron integrados nunha Confederación Xermánica baixo a tutela de Austria; pola súa parte, Italia aparecía menos fragmentada, pero sen nengunha estructura integradora; aquí de inicio, o protagonismo principal era compartido polo Papado e Savoia. Sen embargo, Giusseppe Mazzini, patriota italiano, protagonista de tódalas vagas revolucionarias da 1ª ½ do s.XIX, autor do “Manifiesto de Marsellade 1831, e en 1845 do opúsculo “Italia, Austria e o Papa” no que defendía as súas ideas republicanas e democráticas como líder da “Xove Italia” e da “República italiana”. En Italia, trala conversión de Piamonte na Monarquía parlamentaria de Victor Manuel I, o liderazgo no proceso de unificación foi compartido tanto pola diplomacia da Casa Savoia (Camilo Benso, Conde Cavour), como pola praxe insurreccional dos “camisas bermellas” de Garibaldi no Reino de Nápoles e Sicilia.

O fracaso da revolución de 1848 nos Estados alemáns abriu a vía conservadora; é dicir, a unificación baixo a hexemonía da monarquía prusiana, unha aposta da burguesía, principal beneficiada polo Zollverein de 1834, é dicir pola unión económica do comercio alemán. A unificación de Alemania e Italia entrecrúzanse en 1866 coa guerra austroprusiana e en 1870 coa guerra francoprusiana que obrigou a repatriar as tropas francesas que protexían os Estados Pontificios. Para Italia significaba completar a territorialidade e dispoñer dunha capitalidade estable. Finalmente, fronte o proxecto unificador e exclusivamente belicista da Prusia de Otto von Bismarck, embaixador en Rusia e Francia, e desde 1862 ministro de Guillermo I de Prusia, de cuxo autoritarismo na política interior e exterior dan fe o seu alcume de “Chanceller de ferro”, o programa de Piamonte alternaba guerra e diplomacia. Grazas a ésta última déronse incorporacións por plebiscitos como o de Toscana.

Anuncios

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s

 
A %d blogueros les gusta esto: